Tôi rời Sài Gòn vì muốn dạy học cho các bạn nhỏ miền Trung

Đang làm ổn ở Sài Gòn, sao lại về Nha Trang bắt đầu lại từ số 0? Câu trả lời của tôi ngắn thôi: tôi muốn dạy học cho các bạn nhỏ ở miền Trung. Mọi thứ tôi làm sau đó, từ UPO tới AI Tinh Gọn, đều bắt đầu từ mong muốn ấy.

Tôi là ai

Tôi là Lê Đặng Minh Nhật, bạn có thể gọi tôi là Mr. Mind. Sinh năm 1991 ở Phan Thiết, trong một gia đình không có gì đặc biệt để kể, ba làm kế toán và xoay thêm dăm ba nghề, mẹ nội trợ. Không vốn, không quan hệ, không ai trong nhà biết kinh doanh là gì.

Việc của tôi hôm nay là ngồi cạnh những người đang ôm quá nhiều việc, mấy anh chị chủ tiệm, chủ cơ sở nhỏ, người đi làm, và chỉ cho họ cách đẩy bớt những việc lặt vặt, lặp đi lặp lại sang cho AI làm thay, để họ được rảnh tay mà sống.

Trước khi về Nha Trang

Tôi đi làm từ năm tư đại học, cho một công ty Nhật. Hai mươi ba tuổi đứng làm phát ngôn viên cho một khu nghỉ dưỡng. Có lúc là trợ lý giám đốc, có lúc đi đào tạo cho nhà hàng năm sao. Năm 2017, tôi chính thức theo nghề trainer.

Từ 2018 đến 2020, tôi làm việc ở TP.HCM, cho một công ty đào tạo hàng đầu thành phố. Tôi đi lên từ trainer, rồi Lead Trainer, giám đốc sản phẩm, tới giám đốc chi nhánh. Người ngoài nhìn vào thấy một người trẻ đang lên. Nhưng điều tôi muốn làm nhất lại không nằm ở Sài Gòn: tôi muốn đứng lớp cho các bạn nhỏ ở miền Trung.

Ngày tôi bắt đầu lại từ số 0

Rồi tôi làm điều nhiều người bảo là dại: tôi nghỉ việc. Bỏ mức lương đang có, rời Sài Gòn.

Lý do không phức tạp: tôi là người con của miền Trung, và tôi muốn dạy học cho các bạn nhỏ ở miền Trung. Tôi không chọn ở lại một đô thị lớn. Tôi chọn Nha Trang — một thành phố vừa đủ nhộn nhịp, vừa đủ năng động, nhưng không quá lớn; đủ chỗ cho một người bắt đầu lại từ số 0.

Tôi về với hai bàn tay gần như trắng và một quyết định: nếu phải xây lại từ đầu, tôi sẽ xây cái gì đó thật sự là của mình. Tôi mở một lớp kỹ năng sống nhỏ cho các bạn nhỏ ở Nha Trang, và đó là cách UPO ra đời. Những ngày đầu không phải tôi một mình. Vợ tôi ở đó, không phải để “đứng sau”, mà xắn tay cùng thức khuya lo từng lớp, từng học viên đầu tiên.

Điều mười mấy năm nghề dạy tôi

Từ lớp học nhỏ đó, mọi thứ lớn dần. Vợ tôi mở thêm POLA, một trung tâm tiếng Anh giao tiếp do chính cô ấy điều hành. Còn tôi, hết đứng lớp kỹ năng sống rồi được các doanh nghiệp mời về đào tạo đội ngũ.

Đi qua chừng ấy năm, chừng ấy lớp, tôi rút được đúng một điều, mà tôi trả bằng cả quãng đường: phần lớn người làm ăn kiệt sức không phải vì thiếu vốn hay thiếu khách, mà vì ôm hết mọi việc vào mình. Tự trả tin nhắn, tự viết bài, tự lo từng đầu việc nhỏ, rồi làm mười tiếng một ngày mà tối về vẫn thấy chưa xong. Tôi từng y như thế.

Và gần đây tôi để ý: cái kéo người ta ra khỏi vòng đó nhanh nhất không phải thuê thêm người, mà là biết giao bớt việc vặt cho AI. Đó là lý do năm 2024 tôi mở AI Tinh Gọn.

Nhưng tự mò ChatGPT có được không?

Được chứ. Bạn mở ChatGPT lên, gõ “viết giúp tôi tin nhắn báo giá”, nó trả về ngay một đoạn. Vấn đề tôi chỉ nhận ra sau vài tháng dùng: đoạn AI viết ra nghe không giống bạn, và khách đọc là biết. Nó lịch sự kiểu công ty, sạch sẽ mà vô hồn, thiếu cái giọng riêng khiến khách tin bạn bấy lâu.

Có một anh tôi dạy, chủ một cơ sở nhỏ ở tỉnh, mỗi sáng ngồi gõ tay mấy chục tin báo giá cho khách. Tôi lấy chính mấy chục tin nhắn cũ anh từng gõ, “dạy” cho AI học đúng cái giọng của anh: cách anh mở đầu bằng “Dạ anh/chị ơi”, cách anh chốt bằng “có gì alo em liền nha”. Từ đó mỗi sáng AI soạn sẵn hai chục tin, anh chỉ đọc lướt, sửa vài chữ rồi gửi, khách vẫn tưởng đích thân anh ngồi nhắn.

Cái buổi tối đầu tiên anh nhắn lại cho tôi, anh không khoe tiết kiệm được bao nhiêu phút. Anh bảo: “Tối nay em kịp về ăn cơm với con, thầy ạ.” Tôi đọc mà lặng đi, vì tôi biết chính xác cái bữa cơm đó đáng giá bao nhiêu.

Chuyện ba lớp học ở Nha Trang

Khi quyết định mở lớp AI ở Nha Trang — nơi tôi sống — tôi làm một chuyện nhiều người can: thu phí ngay từ khoá đầu tiên. Sau ngần ấy năm đứng lớp tôi biết một điều: học miễn phí thì dễ đến, mà cũng dễ bỏ. Người ta chỉ làm tới nơi khi họ đặt một thứ gì đó của mình lên bàn.

Khoá đầu hơn 40 người. Hai tuần sau, khoá hai gần 70. Khoá ba — gần 100 người, kín hội trường New City, chính doanh nghiệp tôi đang cố vấn. Ba lớp liên tiếp, mỗi lớp một đông hơn, toàn người thật ở Nha Trang: chủ tiệm, môi giới, người đi làm.

Nhưng học một ngày rồi về, tôi biết là chưa đủ. Nên giờ tôi làm thêm hai việc: khoá Master — nơi tôi chuyển giao hết những gì mình biết về Claude Code, cách dựng “bộ não thứ hai” và cách cài đặt để AI hiểu đúng con người mình; và đồng hành riêng với từng chủ doanh nghiệp muốn đưa AI vào chính công ty họ. Đích tôi nhắm rõ ràng: là người dạy AI ứng dụng — dạy thật, dùng thật — hàng đầu ở Nha Trang, và là cái tên chủ doanh nghiệp nghĩ tới khi muốn đưa AI vào vận hành.

Người đàn ông ngoài lớp học

Ngoài đời tôi khá đời thường. Tôi mê thể thao, nhưng thú thật phần lớn là ở dạng “đang tập”: golf hơn một năm mà vẫn bập bẹ, còn giấc mơ Ironman thì cứ treo đó vì bơi vẫn là điểm yếu tôi chưa trị được.

Với hai đứa con sinh đôi, một trai một gái, tôi không đặt mục tiêu để lại tiền bạc; thứ tôi muốn truyền cho chúng là cách sống tự lập, tự giác, tự tin. Và có điều ít ai biết: ngay cả khi không còn phải lo tiền, ngày nào tôi cũng chọn đứng lớp, vì cái khoảnh khắc một người vỡ ra điều gì đó và mắt họ sáng lên, với tôi khó có gì thay được.

Đứng lớp, lên sân khấu, nơi tôi thấy mình đúng chỗ nhất.

Nếu bạn đang đọc đến đây

Có thể bạn đang đứng ở đúng chỗ tôi từng đứng: một công việc trông ổn, một cuộc sống trông ổn, nhưng bên trong là câu hỏi âm ỉ “Liệu đây đã là tất cả chưa?” Hoặc đơn giản hơn: bạn đang mệt vì ôm quá nhiều việc, ngày làm mười tiếng mà vẫn thấy thiếu thời gian cho những người mình thương.

Tôi hiểu, vì tôi cũng từng ôm hết mọi việc vào mình như thế. Bạn không cần đợi tới lúc kiệt sức mới bắt đầu.

Tôi không hứa biến bạn thành cao thủ. Tôi chỉ nói thật một điều: cái tối bạn kịp về ăn cơm với người nhà, nó tới sớm hơn bạn tưởng.